Studiegids

nl en

Het lerende brein

Vak
2016-2017

Toegangseisen

Verplicht specialisatievak voor Bachelorstudenten Pedagogische Wetenschappen met als specialisatie Onderwijsstudies.

Keuzevak voor studenten Pedagogische Wetenschappen en andere Bachelorstudenten.

Beschrijving

Wat gebeurt er in het brein wanneer een individu zich nieuwe informatie of vaardigheden eigen probeert te maken en wanneer aanpassing aan veranderende omstandigheden nodig is? We bespreken de cognitieve processen die een rol spelen bij onderwijs- en leeractiviteiten binnen en buiten school. Tevens bespreken we welke hersenstructuren en -processen daarbij een rol spelen. Hierbij wordt een life-long learning perspectief gehanteerd: leren vindt plaats door kinderen, adolescenten en volwassenen met en zonder leerproblemen. Dit betekent dat leren en functioneren zowel in traditioneel onderwijs als in niet-traditionele settings zoals op de werkplek, in de thuissituatie, in de sociale omgeving tijdens spontaan leren, enz. plaatsvindt. De cursus richt zich verder op de implicaties voor de manieren waarop leren georganiseerd en gestimuleerd kan worden, en op de vraag hoe leeromgevingen zo effectief mogelijk op individuele verschillen kunnen inspelen.

In deze cursus nemen we het fenomeen ‘leren’ onder de loep. De term ‘leren’ houdt in dat een individu informatie van buitenaf verwerkt, opneemt in zijn of haar mentale kennisrepresentaties, en die representaties vervolgens gebruikt om gedrag aan te sturen. Hoe simpel dat ook klinkt, hieraan ligt een complex aan cognitieve processen ten grondslag. Sommige van deze processen zijn automatisch, andere staan onder controle van het indvidu. In de cursus komen concepten zoals geheugen en executief functioneren, intelligentie en sociale cognitie ter sprake. Daarbij staan recente inzichten uit de neurowetenschappen over hoe het ontwikkelende brein deze processen mogelijk maakt centraal.

Op het gebied van de hersen- en de cognitiewetenschap is in de afgelopen jaren veel fundamentele kennis verworven die potentieel van groot belang is in de praktijk van het onderwijs. Kennis over het goed functioneren van de hersenen – en van mogelijke problemen in dat functioneren – zal in toenemende mate een rol gaan spelen in de inrichting van en beleidsvorming over het onderwijs, in traditionele zowel als niet-traditionele settings.

Diverse nationale en internationale rapporten benadrukken het belang van de relatie tussen cognitieve neuroscience en leren en onderwijs. Daarbij kunnen – zo stellen deze rapporten – pedagogen en andere onderwijsspecialisten van cruciaal belang zijn omdat zij immers beschikken over de kennis van onderwijs en leren.

Onderwerpen die in deze cursus ter sprake komen:
1. Basisprincipes van leren en kennisverwerving.
2. Ontwikkelingsgerelateerde en andere individuele verschillen in leren.
3. Cognitieve-neurologische aspecten van leren.

Leerdoelen

Rooster

Onderwijsvorm

Per college: 45 minuten hoorcollege, 45 minuten opdrachten, presentaties en 45 minuten artikel (review)bespreking.

Toetsing

Schriftelijk tentamen, 40 MC vragen en 2 open vragen.

Blackboard

Tijdens deze cursus wordt gebruik gemaakt van Blackboard.

Literatuur

  • Ward, J. (2015). The Students Guide to Cognitive Neuroscience (3rd ed.). New York, NY: Psychology Press en artikelen.

Aanvullende literatuur wordt op Blackboard bekend gemaakt minimaal twee weken voor aanvang van de cursus.

Aanmelden

Onderwijs

Het is verplicht om je voor ALLE hoorcolleges en werkgroepen apart in te schrijven via uSis. Zonder geldige inschrijving in uSis kan men niet deelnemen aan onderwijs. Op de website over vakinschrijving vind je de inschrijfperiodes en verdere informatie over de procedure.

Tentamens

Het is verplicht om je voor ieder tentamen in uSis apart aan te melden. Dat geldt ook voor deeltentamens van een vak. Dit kan tot uiterlijk 10 kalenderdagen voorafgaand aan het tentamen. Zonder geldige inschrijving in uSis kan men niet deelnemen aan het tentamen. Meer informatie vind je in de Tentamenregeling FSW.

Contact

Neem bij vragen over de cursus contact op met Dietsje Jolles